Podstawowe obszary przepisów prawnych

Najważniejszym pojęciem powtarzającym się w regulacjach prawnych dotyczących naklejek na produkty jest – świadomy wybór klienta. Gdybyśmy mieli posłużyć się formalnym cytatem,

„dotyczą wszystkich etapów łańcucha żywnościowego, podczas których informacje na temat żywności są przekazywane konsumentom, w tym wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, produktów dostarczanych przez i do zakładów żywienia zbiorowego, a także usług gastronomicznych świadczonych przez przedsiębiorstwa transportowe”

Po pierwsze – co zrozumiałe w realiach nowoczesnego handlu – każdy powinien wiedzieć co kupuje. Każdy z nas również, za pomocą drukowanej etykiety, powinien być poinformowany o normach międzynarodowych lub krajowych, jakie spełnia produkt. Są to normy bezpieczeństwa, zastrzeżenia i zalecenia zdrowotne oraz normy dotyczące ochrony środowiska (oznakowania unijne CE). To standardowe i usystematyzowane przepisy z zakresu zarządzania produkcją i jakością. Oczywiście nie na każdej nalepce na produkt te dane mogą się znaleźć, gdyż zwyczajnie mogą wyrobu lub typu wytwórcy nie dotyczyć (np. produkty bazowe, nieprzetworzone, surowe). Jednak obowiązkiem – nie tylko zaleceniem – przedsiębiorców i hodowców jest znajomość oraz implementacja określonych reguł w swoim procesie produkcyjnym.

Pośród unijnych przepisów obowiązujących również Polskę w różnych gałęziach gospodarki, znajduje się ogromna ilość szczegółowych rozporządzeń Parlamentu oraz Komisji – określających również zadania  Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. Unia Europejska specjalny nacisk kładzie na etykietowanie zgodne z normami CE dla następujących grup wytwórstwa:

 

  • oznakowanie energetyczne i energooszczędne 
  • etykietowanie produktów rybołówstwa
  • znaki jakości produktów rolnych
  • etykietowanie i znaki jakości środków spożywczych
  • logo produkcji ekologicznej UE
  • etykietowanie chemikaliów 

Niezbędne elementy etykiety produktowej 

W zakresie polskich wewnętrznych przepisów prawnych obowiązuje Ustawa z 2014 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. To podstawowy dokument wyjściowy w ramach którego, naturalnie, rozwinęły się zasady dobrych praktyk i przepisy szczegółowe. Eksperci mówią tu o zapewnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego i ekonomicznego ludzi. Przypomnijmy jednak podstawy – etykieta produktowa czy naklejka na kosmetyk musi zawierać:

 

  • nazwę produktu (może zawierać się w logotypie, być zastrzeżona lub podstawowa)
  • skład produktu (składnik o największej procentowej zawartości umieszczony jako pierwszy)
  • składniki niestandardowe (np. wyrób „seropodobny”)
  • ilość netto produktu i udział procentowy/gramaturowy elementów
  • informacje o wartości odżywczej produktu
  • informacje o alergenach w produkcie oraz w wykorzystywanych w zakładzie produkcyjnym
  • informacje o dodatkowych substancjach słodzących lub produktach z korzenia lukrecji (wpływ na diabetyków oraz hipertensję)
  • kraj pochodzenia (właściwość terytorialna, importer)
  • specjalne warunki przechowywania (temperatura, wilgotność, zacienienie)
  • trwałość produktu (minimalna data przydatności lub maksymalny okres przydatności do spożycia/wykorzystania)
  • instrukcja użycia/zastosowania (w szczególności produkty instant, aktywowane cieplnie, mrożonki)
  • rzeczywista zawartość alkoholu dla produktów alkoholowych powyżej 1,2% jego objętości