Czym jest walidacja etykiet?

Pomimo krajowych oraz ponadnarodowych przepisów prawnych oraz dobrych praktyk, nie istnieje instytucja prowadząca w Europie kontrolę etykiet. Należy przyznać, iż w poszczególnych państwach UE nadal występują rozbieżności zarówno w zakresie zasad etykietowania, jak i tempa wprowadzania zunifikowanych regulacji. Administracje państwowe zazwyczaj wyposażają w prerogatywy walidacyjne takie instytucje jak Komisje Nadzoru Żywności czy Bezpieczeństwa Handlu. Przedsiębiorstwa zaś powinny wprowadzić odpowiednie procedury w swoich działach jakości i kontroli (QA – quality assurance). Prężne i rozbudowane procesy kontroli prowadzi hegemon zza oceanu, czyli amerykańska United States Food and Drug Administration – wraz z tamtejszym Departamentem Rolnictwa. Wiele z przyjmowanych na świecie wzorców walidacji etykiet opiera się właśnie na mechanizmach FDA.

Kontrola poprawności wykonania samoprzylepnej etykiety produktowej to zadanie dla multinarodowych firm, które wykorzystują zaawansowane systemy kalibracji naklejek i nalepek – ale również dla małych i średnich wytwórców. W dwóch obszarach gospodarki kwestia ta wydaje się być kluczowa dla bezpieczeństwa obrotu handlowego oraz – przede wszystkim – klientów i konsumentów. Jest to przemysł żywieniowy oraz farmaceutyczno-kosmetyczny. Jak wspominaliśmy w Aktualnościach Flexar wiosną, dla tej pierwszej gałęzi gospodarki Unii Europejskiej obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. To podstawowy dokument i zbiór przepisów regulujących również etykietowanie towaru. Produkty kosmetyczne wprowadzone na rynek europejski powinny być oznakowane zgodnie z Art.19 Rozporządzenia 1223/2009/WE. Zagadnienia związane z produkcją leków, preparatów medycznych oraz sprzętu laboratoryjnego czy szpitalnego – to rozległy temat obwarowany wieloma regulacjami dotyczącymi walidacji oraz tzw. serializacji etykiet. Nic dziwnego, jako że zakres potencjalnych niebezpieczeństw związanych z branżą medyczną jest bezprecedensowo szeroki i skutkujący konsekwencjami prawnymi (Dyrektywa UE o zwalczaniu fałszowania leków; Kody kreskowe i normy systemu GS1 oraz inne.)

Metody kontroli etykiet produktowych

Elementy projektu naklejki samoprzylepnej muszą bezwzględnie posiadać informacje o podmiocie odpowiedzialnym, nominalnej zawartości/ilości produktu, terminie przydatności, numerze partii, alergenach w żywności i kosmetykach, specjalnych warunkach przechowywania oraz wykaz składników. Błędne oznakowanie towaru jest jedną z najważniejszych przyczyn wycofania produktów z rynku detalicznego czy hurtowni. To, iż nieestetyczne lub skąpe informacje na naklejce marketingowej budzą niechęć klientów, to tylko czubek góry lodowej. Przeprowadzenie walidacji etykiety może zapobiec problemom importerów/eksporterów, wytwórców żywności oraz korporacji i producentów z każdej wyżej wymienionej branży. W ramach możliwości budżetowych firmy, dostępne są rozwiązania analogowe lub cyfrowe do wykonania kontroli poprawności oznakowania. Z poziomu własnego przedsiębiorstwa należy prowadzić kontrolę tzw. wizyjną, z wykorzystaniem procedur identyfikacji graficznej. Jest to szczególnie ważne, aby odpowiedni dział kontroli jakości egzekwował kontrolę wizyjną przy każdej nowej partii towaru lub przy zmianie szaty graficznej produktu. 

Kontrolowane elementy etykiety

  • oznaczenia podstawowe pojemnika/opakowania
  • projekt logotypu i nazwy danej marki
  • opis informacyjny
  • opis specjalistyczny
  • tekst zawarty na krzywiznach opakowania (miejsca trudno dostrzegalne)
  • skład w tym alergeny czcionką pogrubioną
  • czytelność kodu kreskowego

Harmonogram walidacji etykiety

  • bezzwłoczna kontrola (zaraz po procesie fizycznego etykietowania)
  • kontrola standardowa (po procesie produkcyjnym w dziale kontroli jakości)
  • kontrola logistyczna (przed zapakowaniem towaru i wysyłką)